Koncert chóralny Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert chóralny
fot. Bartek Barczyk

Krytycy często podkreślali zbieżność twórczych dróg dwóch wielkich kompozytorów, którym przyszło rozpoczynać kariery w krępujących artystyczną wolność realiach ZSRR: Arvo Pärta (Estonia) i Valentina Silvestrova (Ukraina). Obaj poszukiwali nowych środków wyrazu, w ślad za awangardą Zachodu, by z czasem zwrócić się ku wyciszeniu, mistycyzmowi, dialogowi z tradycją, chociaż każdy na swój, bardzo indywidualny sposób. U obu zwrot ten dokonał się w połowie lat 70. – u Silvestrova m.in. w cyklu Cichych pieśni, prowadząc później do poszukiwań w ramach pełnego emocji stylu postromantycznego (V Symfonia) silnego zainteresowania śpiewami prawosławia, narodową muzyką ukraińską (także w żywej reakcji na dramatyczne wydarzenia teraźniejszości, jak Diptych do słów Tarasa Szewczenki). Udział w prawykonaniu dzieła kompozytora tak wielkiej klasy i światowej sławy zawsze jest dla muzyków zaszczytem i przeżyciem, dla publiczności zaś wydarzeniem ważnym i ekscytującym. To właśnie będzie miało miejsce podczas kwietniowego koncertu, gdy Chór Filharmonii Narodowej wykona po raz pierwszy Psalm Silvestrova – cykl 8 wariacji na temat ukraińskiej pieśni Oj z’za gori kam’janoj.

Najbardziej znanym ze średniowiecznych tekstów opisujących grozę Sądu Ostatecznego jest sekwencja Dies irae, włączona do liturgii mszy za zmarłych i wielokrotnie efektownie umuzyczniana – nie jest to jednak tekst jedyny. O tym samym traktuje hymn Apparebit repentina dies (pierwsze słowa jego kolejnych strof układają się w akrostych alfabetu), który w roku 1947 posłużył Paulowi Hindemithowi do skomponowania motetu na chór i zespół instrumentów dętych blaszanych. To niezwykle efektowne, przejmujące w wyrazie, pełne kontrastów i doskonale wykorzystujące pełną paletę brzmieniowych możliwości użytego zespołu dzieło jest stosunkowo rzadko wykonywane, tym ciekawsza będzie jego prezentacja w programie koncertu.

 

 

Zamówienie kompozytorskie Instytutu Adama Mickiewicza. Sfinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022