Koncert nadzwyczajny z okazji 120-lecia Filharmonii Narodowej Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści

Filmowe zaproszenie na nadzywyczajne koncerty z okazji jubileuszu 120-lecia Filharmonii Narodowej. Trzej dyrygenci - obecny gospodarz Filharmonii Andrzej Boreyko oraz dwaj poprzedni dyrektorzy artystyczni - Antoni Wit i Jacek Kaspszyk - razem również w naszym filmie:

 

Koncert uświetniający 120-lecie Filharmonii Narodowej, której działalność zainaugurował koncert 5 listopada 1901 pod batutą Emila Młynarskiego z Ignacym Janem Paderewskim jako solistą, wypełni w całości muzyka polska. Zabrzmi pod batutami trzech prześwietnych dyrygentów, kolejno kierujących instytucją przez dwie ostatnie dekady.

Chociaż włączona do cyklu symfonii jako Trzecia, jest Pieśń o nocy Karola Szymanowskiego zjawiskiem dalekim od wszelkich konwencji – tak swego gatunku, jak też form i brzmieniowej szaty wielu współczesnych sobie dzieł. Jest efektem intensywnych poszukiwań nowego stylu, nowych środków wyrazu, którym kompozytor oddawał się w czasach I wojny światowej, gdy nie mógł kontynuować swych fascynujących i inspirujących podróży. Swobodnie skonstruowana kantata podążająca za poematem Dżalal ad- Dina ar-Rumiego, sufickiego mistyka z XIII w. (w przekładzie-parafrazie Tadeusza Micińskiego dokonanym na podstawie wersji niemieckiej) jest muzycznym odzwierciedleniem fascynacji „Orientem wyobrażonym”, rozumianym jako „kraina pamiątek, efektownych ruin, zagubionych tajemnic, ukrytych znaczeń” (Sławomira Żerańska-Kominek). Także muzyczna stylizacja tylko w dość powierzchownej warstwie – ale jakże uwodzicielsko! – nawiązuje do wizji Wschodu z jego przepychem, upodobaniem do ornamentu, arabeski, bogactwa kształtów, barw i woni. Jedno z najbardziej oryginalnych dzieł swego autora należy zarazem do najdonioślejszych osiągnięć muzyki polskiej swoich czasów.

Koncert na orkiestrę Witolda Lutosławskiego swą nazwą niejako „polemizuje” z założeniami gatunku, sugerującymi konfrontowanie solisty i orkiestry. To raczej nawiązanie do dawnej formy „koncertu zespołowego”, w którym jednakową, quasi-solistyczną wirtuozerią popisywali się wszyscy muzycy orkiestry. Zamówiony przez Witolda Rowickiego w 1950 roku, został ukończony po czterech latach. Kompozytorem miotały wątpliwości i rozterki – utwór na motywach ludowych miał się wpisywać w preferowany w ponurych czasach socrealizmu nurt folklorystyczny, ale trywialność oraz polityczny kontekst tego nurtu były Lutosławskiemu skrajnie obce. Stworzył więc dzieło niezależne od tych postulatów, rozwijające raczej najlepsze idee artystycznej sublimacji folkloru. Żywiołowe, barwne, perfekcyjne w swej konstrukcji dzieło zyskało trwałe uznanie melomanów i dyrygentów.

Publiczność koncertu będzie świadkiem prapremiery nowego dzieła, które specjalnie na jubileusz skomponował Jan A.P. Kaczmarek, autor muzyki do ponad 70 filmów, licznych spektakli teatralnych, laureat Oscara (2005) za muzykę do filmu Marzyciel. Jest także twórcą wielu dzieł koncertowych, w tym oratoryjnych, upamiętniających najważniejsze wydarzenia współczesnej historii – jak Kantata o Wolności poświęcona 25. rocznicy powstania Solidarności, Oratorium 1956 dedykowane pamięci Poznańskiego Czerwca w 50. rocznicę czy Universa – Opera Otwarta, utworu napisanego z okazji obchodów 650-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zamknij

Jacek Kaspszyk

Jeden z czołowych polskich dyrygentów; pełnił funkcje dyrektora artystycznego Filharmonii Narodowej w Warszawie i NFM Filharmonii Wrocławskiej, dyrektora muzycznego Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach i Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, a także głównego dyrygenta i doradcy muzycznego Noord Nederlands Orkest. Obecnie jest głównym dyrygentem Orkiestry Akademii Beethovenowskiej w Krakowie.

Od czasu swego młodzieńczego sukcesu w Konkursie Dyrygenckim im. Herberta von Karajana w Berlinie, Jacek Kaspszyk dyrygował wieloma najważniejszymi orkiestrami świata, m.in. Berliner Philharmoniker, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Orchestre de Paris, Wiener Symphoniker, Oslo Philharmonic, Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Rotterdam Philharmonic Orchestra oraz Orkiestrą Filharmonii Czeskiej.

W bieżącym sezonie artysta powraca do występów z Symphoniker Hamburg, Orkiestrą Filharmonii Narodowej w Warszawie, NFM Filharmonią Wrocławską oraz orkiestrami Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku i Teatru Wielkiego w Poznaniu. Poprowadził też NOSPR w Katowicach podczas Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena.

Wśród ważnych wydarzeń poprzednich sezonów wymienić należy koncerty z Orkiestrą Filharmonii im. Leoša Janáčka w Ostrawie, Symphoniker Hamburg, Berner Symphonieorchester, Orkiestrą Filharmonii Słoweńskiej w Lublanie, Bournemouth Symphony Orchestra oraz Orchestre national d’Île-de-France i pianistą Louisem Lortie. Jacek Kaspszyk jest regularnie zapraszany do Chin, gdzie w przeszłości dyrygował China Philharmonic Orchestra oraz orkiestrami symfonicznymi z Szanghaju, Kantonu i Hangzhou.

W bogatej dyskografii artysty znajduje się m.in. rejestracja II i IV Symfonii Lutosławskiego z NFM Orkiestrą Filharmonii Wrocławskiej, za którą dyrygent otrzymał nagrodę Fryderyk 2011 w kategorii Album Roku Muzyka Symfoniczna i Koncertująca. Nagrania z Orkiestrą i Chórem Filharmonii Narodowej, dokonane w ostatnich latach dla Warner Classics, zawierają cieszące się uznaniem krytyków interpretacje Stabat Mater i III Symfonii Szymanowskiego, zaś na najnowszej płycie artysty (wydanej wiosną 2018 roku) utrwalone zostały Symfonia „Polonia” Młynarskiego, Polonez Pendereckiego oraz Melodie polskie Wajnberga.

Jacek Kaspszyk otrzymał prestiżowy Elgar Society Medal za liczne wybitne interpretacje utworów tego kompozytora, zaś po prezentacji programu poświęconego w całości dziełom Witolda Lutosławskiego podczas festiwalu „Warszawska Jesień” w październiku 2013 roku został odznaczony Medalem Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego.

 

[2021]