Koncert oratoryjny Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert oratoryjny
Stephen Layton, fot. Keith Saunders

Weihnachts-Oratorium Bacha pozostaje raczej nietypowym wcieleniem swego gatunku (co zarazem świadczy o znacznej terminologicznej swobodzie w XVIII stuleciu). Nie jest integralną kompozycją, jak pasje, lecz składa się z sześciu odrębnych kantat, wykonywanych na przestrzeni ponad dwóch tygodni. Zarazem tworzą one treściowe continuum przekazując (wedle Ewangelii św. Łukasza i św. Mateusza) całą historię o narodzinach Zbawiciela, aż po objawienie Mędrcom ze Wschodu. Ciekawym dowodem na całościową koncepcję cyklu sześciu kantat jest drukowane libretto ich tekstów – na jego stronie tytułowej czytamy: ORATORIUM, / Welches / die heilige Weyhnacht / über / In beyden / Haupt-Kirchen / zu Leipzig / musicieret wurde. / Anno 1734 („Oratorium, które wykonywane było podczas świąt Bożego Narodzenia w obu głównych kościołach Lipska, roku 1734”). Kantaty są przeznaczone na trzy dni świąteczne (25, 26, 27 grudnia – te właśnie zabrzmią podczas koncertu), kolejne zaś – na Nowy Rok (Święto Obrzezania Chrystusa), pierwszą niedzielę po Nowym Roku oraz na Święto Objawienia Pańskiego (6 stycznia). Inna ciekawa cecha Weihnachts-Oratorium to fakt, że jest to kompozycja w typie tzw. parodii, co oznacza wtórne wykorzystanie utworu muzycznego lub jego fragmentów w nowej kompozycji. Główne źródło chórów i arii (recytatywy były komponowane oryginalnie, także oczywiście chorały Bach dobrał specjalnie dla swego oratorium) stanowiły dwie kantaty świeckie – „drammi per musica” Laßt uns sorgen BWV 213 na urodziny królewicza Fryderyka Krystiana, syna Augusta III oraz Tönet, ihr Pauken BWV 214 na urodziny jego matki, Marii Józefy; obie pochodzą z 1733 roku.