Koncert symfoniczny Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert symfoniczny
Antonello Manacorda, fot. Nikolaj Lund

Dziełem, które miało przynieść Feliksowi Mendelssohnowi powszechną sławę, okazała się Uwertura do Snu nocy letniej Szekspira. Prawykonanie odbyło się w Szczecinie w 1827 roku i odniosło olśniewający sukces, potwierdzony później wspaniałym przyjęciem w Londynie, gdzie uznano, iż utwór wprost genialnie oddaje szekspirowskiego ducha. Dopiero po piętnastu latach Mendelssohn powrócił do tego tematu, poproszony przez króla Prus Wilhelma IV o skomponowanie muzyki do całego spektaklu Snu nocy letniej. Spośród czternastu numerów szczególną popularnością cieszy się przesławny Marsz weselny oraz Scherzo i Nokturn.

Powstanie V Symfonii Jeana Sibeliusa wiązało się z jubileuszem 50. rocznicy jego urodzin, obchodzonym uroczyście w 1915 roku. Elita narodu pragnęła uczcić jednego ze swych najwybitniejszych synów, piewcę rodzimej tradycji i historii, którego dzieła służyły podtrzymaniu kulturowej tożsamości. Prawykonanie Piątej miało być ku temu szczególną okazją. Sibelius jednak począł zdawać sobie w tym czasie sprawę, że jego neoromantyczna twórczość na tle modernistycznego fermentu ówczesnej muzyki europejskiej staje się nieco démodé. Pierwsza wersja symfonii zawiera pewne innowacje brzmieniowe, a wewnętrzna, skomplikowana architektonika dzieła zdaje się polemizować z sonatowo-symfoniczną normą. Finał dzieła uważa się za jedno ze szczytowych osiągnięć symfoniki Sibeliusa.

Chociaż rożek angielski swe główne zadania pełni w orkiestrze, doczekał się także niemałej literatury solowej, często inspirowanej przez wirtuozów tego instrumentu. W przypadku koncertu Stanisława Skrowaczewskiego z 1969 roku adresatem dzieła był Thomas Stacy, ceniony muzyk orkiestry Minneapolis Symphony Orchestra (poźn. Minnesota Orchestra), której polski dyrygent był wieloletnim szefem. Chociaż Skrowaczewski był uznanym kompozytorem, ta sfera jego działalności dość długo pozostawała w cieniu wielkiej i absorbującej kariery dyrygenckiej. Właśnie efektowny Koncert na rożek angielski miał stanowić punkt zwrotny, rozpoczynający wzrost zainteresowania jego muzyką.