Zakończenie jubileuszowego sezonu artystycznego 2021/2022 Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Zakończenie jubileuszowego sezonu artystycznego 2021/2022
Andrzej Boreyko, fot. Michał Zagórny

U genezy monumentalnej kompozycji, która stać się miała kamieniem milowym sławy swego autora, leży poemat pióra Johna Henry’ego Newmana, niezwykłej postaci w duchowym życiu dziewiętnastowiecznej Wielkiej Brytanii. Był anglikańskim duchownym, który pod wpływem lektur, przemyśleń, podróży do Włoch dokonał konwersji na wiarę katolicką i stał się kardynałem Kościoła, żarliwym apostołem, a później jego świętym. Newman opisał moment śmierci starca o symbolicznym imieniu Geroncjusz, otoczonego modlitwami współwyznawców, a następnie wędrówki jego duszy ku Bogu. Edward Elgar był zafascynowany utworem Newmana, z entuzjazmem więc podjął się jego umuzycznienia z myślą o wielkim Birmingham Triennial Music Festival w roku 1900 – jednej z najważniejszych imprez muzycznych, o tradycjach sięgających XVIII wieku. Wyczekiwana premiera nie należała do udanych i nie pomógł jej nawet Hans Richter, należący do najbardziej prominentnych dyrygentów swej epoki – ogrom trudności przerósł możliwości amatorskich chórów, jednak kolejne wykonania przyniosły dziełu sukces i uznanie, także w Niemczech, później w USA i innych krajach. Co ciekawe, w Anglii na przeszkodzie planowanym wykonaniom w wielu świątyniach, siłami kościelnych chórów stawało początkowo silnie katolickie przesłanie dzieła oraz komentowana w nim idea czyśćca – obca wyznaniom reformowanym; z czasem te obiekcje straciły na znaczeniu. Bogata oprawa muzyczna dwuczęściowego dzieła (sam autor sugerował, by nie określać go mianem oratorium) wyzyskuje cały ekspresyjny potencjał eschatologicznego tekstu i jego wstrząsających wizji umierania, wędrówki duszy i sądu. Szczególna rola przypada chórowi, który wciela się w role przyjaciół bohatera i towarzyszy jego ostatniej drogi, demonów i aniołów, dusz czyśćcowych. Ogromna popularność Snu trwać miała do czasów I wojny światowej, później – jak o wielu kompozycjach Elgara – także o niej niemal zapomniano, chociaż nie w jego ojczyźnie, w której należała do najczęściej wznawianych jego dzieł i ulubionej pozycji ambitnych chórów.

Zamknij

Andrzej Boreyko

Wybitna osobowość dyrygencka, artysta cieszący się wielkim uznaniem na całym świecie, zarówno wśród muzyków, publiczności, jak i krytyków muzycznych.
Absolwent dwóch wydziałów – dyrygentury chóralnej oraz operowo-symfonicznej Konserwatorium Petersburskiego im. Rimskiego-Korsakowa, z najwyższą oceną summa cum laude – rozpoczął swą pracę dyrygencką w Rosji (Uljanowsk i Jekaterynburg). Po kilku latach spędzonych na stanowisku Dyrektora Artystycznego Filharmonii Poznańskiej (w mieście, w którym spędził dzieciństwo) objął funkcję pierwszego Dyrygenta i Dyrektora Artystycznego Jenaer Philharmonie w Niemczech. Od tego momentu zaczęła się jego błyskotliwa kariera światowa. Kierował tą filharmonią w latach 1998-2003, a obecnie posiada tytuł Honorowego Dyrygenta zespołu. W dowód uznania otrzymywał przez 3 kolejne sezony nagrodę Deutscher Musikverleger-Verband (po raz pierwszy w historii tej instytucji), przyznawaną mu za innowacyjność oraz niezwykłe walory programów koncertowych.
Stanowisko dyrektora muzycznego zajmował później kolejno w orkiestrach: Winnipeg Symphony Orchestra (2001-2006), Hamburger Symphoniker (2004-2008), Berner Symphonieorchester (2004 2010), Düsseldorfer Symphoniker (2009-2014). Jednocześnie pełnił obowiązki pierwszego gościnnego dyrygenta w Vancouver Symphony Orchestra (2000-2003), Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR (obecnie SWR Symphonieorchester) oraz w Orquesta Sinfonica de Euskadi w San Sebastian (2009-2017).
Od września 2012 do czerwca 2017 roku Andrzej Boreyko był dyrektorem muzycznym Orchestre National de Belgique. Pod jego kierownictwem zespół rozwinął swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą harmonijnie łącząc w koncertach tradycyjny repertuar z nowatorskimi, różnorodnymi programami, obejmującymi również nowe kompozycje zamawiane u twórców na całym świecie (m.in. u gruzińskiego kompozytora Gii Kanczelego, pochodzącego z Turcji Fazıla Saya czy Belgów – Victora Kissine’a i Benoît Merniera). 
We wrześniu 2014 roku objął stanowisko dyrektora muzycznego Naples Philharmonic na Florydzie. Od tego momentu orkiestra rozwijała swoją działalność z niezwykłą intensywnością, wykonując specjalne zamówienia kompozytorskie oraz zapraszając znakomitych artystów o najwyższej renomie.
Jednocześnie, w centrum uwagi stało podnoszenie poziomu artystycznego zespołu. Andrzej Boreyko potrafił znaleźć idealną równowagę w łączeniu tradycyjnego repertuaru z nowatorskimi dziełami o wysokiej wartości. Artysta był także dyrektorem odbywającego się w BOZAR w Brukseli festiwalu poświęconego w kolejnych edycjach innym kompozytorom.
Jest regularnie zapraszany do współpracy z wieloma wybitnymi orkiestrami. W Ameryce Północnej poprowadził New York Philharmonic, Los Angeles Philharmonic, a także orkiestry symfoniczne w Cleveland, Filadelfii, Montrealu, Detroit, Chicago, Bostonie, San Francisco, Baltimore, Pittsburghu, Toronto. Występował na festiwalach Ravinia i w Aspen z Chicago Symphony Orchestra. Jego sukcesy artystyczne i wyjątkowe podejście do tworzenia programów koncertowych zostało uwieńczone zaproszeniem do współpracy z National Arts Centre w Ottawie, a także z San Francisco Symphony, Indianapolis Symphony Orchestra oraz z orkiestrami w Cincinnati i Houston, gdzie występuje regularnie jako dyrygent gościnny.
W Europie współpracował z takimi uznanymi zespołami jak Berliner Philharmoniker, Deutsches Symphonie-Orchester z Berlina, Münchner Philharmoniker, Staatskapelle Dresden, lipską Gewandhausorchester, Wiener Symphoniker, Filarmonica della Scala, Royal Concertgebouw Orchestra Amsterdam, Orchestre de Paris, Tonhalle-Orchester Zürich, London Symphony Orchestra, Philharmonia Orchestra i Rotterdams Philharmonisch Orkest. Wystąpił także z Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Konzerthausorchester Berlin, Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Goteborg Symphony Orchestra, Bamberger Symphoniker, Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino, Orchestre Philharmonique de Radio France oraz Nederlands Philharmonisch Orkest. W krajach Azji dyrygował takimi orkiestrami jak NHK Symphony Orchestra w Tokio, Seoul Philharmonic Orchestra oraz Hong Kong Philharmonic Orchestra. W Australii artysta poprowadził Sydney Symphony Orchestra, Melbourne Symphony oraz orkiestry w Adelaide, Hobart, Brisbane oraz Perth.
Andrzej Boreyko dyryguje chętnie wielkimi dziełami repertuaru symfonicznego, ale również często sięga do mniej znanych kompozycji. Z dużym uznaniem spotkało się jedno z najbardziej oczekiwanych wydarzeń muzycznych sezonu 2014/15 w Stanach Zjednoczonych – pierwsze amerykańskie wykonanie IV Symfonii Henryka Mikołaja Góreckiego z udziałem Los Angeles Philharmonic pod jego batutą. Poprowadził również światowe prawykonanie tego dzieła z London Philharmonic Orchestra (kwiecień 2014) oraz pierwsze nagranie tej kompozycji (Nonesuch Records). Wykonał także z orkiestrą z Cincinnati odnaleziony niedawno utwór Igora Strawińskiego – Funeral Song, dyrygował premierą II Symfonii napisanej przez Victorię Borisową Ollas, a także Requiem for Larissa Valentina Silvestrova, a podczas ostatniej edycji festiwalu Praska Wiosna zaprezentował Kantatę Dido Jana Novaka.
Artysta ma na swoim koncie dyskografię, zawierającą cenne nagrania wykonane z ówczesną Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR, której był pierwszym dyrygentem gościnnym. Do nich zaliczyć należy Lamentate Arvo Pärta, VI Symfonię Valentina Silvestrova (ECM Records), a także światową premierę fonograficzną oryginalnej wersji suity Dmitrija Szostakowicza z opery Lady Makbet mceńskiego powiatu (Hanssler Classic). Z Düsseldorfer Symphoniker artysta utrwalił symfonię Manfred Piotra Czajkowskiego, a z Los Angeles Philharmonic – Łańcuch II Witolda Lutosławskiego (Yarlung Records). Monumentalny projekt nagraniowy obejmujący komplet symfonii Szostakowicza rozpoczęty wcześniej z Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR (zarejestrował już I, IV, V, VI, VIII, IX oraz XV symfonię tegoż kompozytora) będzie kontynuowany m.in. z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Narodowej. W 2020 roku został powołany na stanowisko jednego z trzech kuratorów wydawnictwa i fundacji Belaieff. 

 

[2020]