Symphonic Concert Filharmonia Narodowa

Go to content
Symphonic Concert
Polish Radio Orchestra in Warsaw, photo: Michał Zajączkowski

Mozart’s final triad of symphonies was written over the course of just a few weeks in the summer of 1788. Representatives of the Romantic tradition wished to see in these works an almost symphonic testament. One hypothesis put forward is that Mozart made use of a somewhat freer period in his creative life to compose new works “for future purposes”, perhaps with a vaguely planned trip to England in mind. It is also possible that the compositions were intended for a series of previously planned Viennese subscription concerts.

Symphony in E-flat Major opens with a monumental Adagio, which in turn leads into an Allegro, which introduces several innovative elements, including highlighted wind instrument parts. The lyrical second movement (with its dramatic middle episode) seems to be a nod to the Haydn tradition, as is the minuet whose trio is a charming stylisation of the folk ländler and features the famous clarinet solo. The composition is crowned by a lively, energetic perpetuum mobile-type finale with humorous dialogues between the wind instruments.

The second of the symphonies in the great triad stands out in the canon of classical symphonic music not only because of its minor key, but also due to its exceptionally sombre mood, which distinguishes it, for example, from Haydn’s symphonies in a minor key which, nonetheless, end on a positive note. A few months before Mozart's death, his Symphony in G Minor was conducted by Antonio Salieri, and probably for the purposes of this performance the composer modified the original instrumentation, adding two clarinets to the ensemble.

There is still some debate as to the origins of the name assigned to Symphony in C Major, i.e. “Jupiter”, indicating “divine” perfection and power (the first documented occurrence of this nickname appeared in the programme of a music festival in Edinburgh in 1819). Romantic commentators spoke of this symphony with particular emphasis and admiration. After the first movement, full of noble pathos, the beginning of Andante cantabile, changeable in mood, assumes the shape of an introduction to an operatic aria, but after a while, its character suddenly becomes gloomy, harbingered with the key of C M   inor and mysterious dissonances. An exquisite minuet is followed by a dazzling, extended finale, combining a sonata allegro plan with polyphonic, imitative technique. We can be sure that the thirty-two-year-old Mozart did not write this finale as a “farewell” to the world of symphony, nor as a musical testament. However, since it was destined to become Mozart’s opus ultimum in this genre – that is how it has been perceived. Without doubt, it is, whether intended or not, a tribute to the art of the revered masters: Bach, Handel and the Haydn brothers.

Close

Polish Radio Orchestra in Warsaw

W 1934 roku dyrekcja Polskiego Radia zdecydowała o powołaniu własnych chórów i zespołów instrumentalnych. Najważniejszym z nich stała się Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Warszawie, stworzona przez Grzegorza Fitelberga.

Dzięki wymianie z zagranicznymi rozgłośniami orkiestra odgrywała także ważną rolę w promowaniu polskiej muzyki na forum międzynarodowym. W 1945 kierownictwo orkiestry objął Stefan Rachoń – dyrygent i skrzypek, który prowadził ją przez trzydzieści lat. Kolejnymi jej dyrektorami artystycznymi byli: Włodzimierz Kamirski, Jan Pruszak, Mieczysław Nowakowski. W latach działalności Tadeusza Strugały (1990–1993) zespół jako Polska Orkiestra Radiowa przeniósł się do nowej siedziby – Studia Koncertowego Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego. Od roku 1993 do 2006 funkcję szefa artystycznego pełnił Wojciech Rajski, a w latach 2007–2015 – Łukasz Borowicz. Za jego kadencji tradycją stało się rozpoczynanie kolejnych sezonów artystycznych koncertowym wykonaniem nieznanych lub zapomnianych polskich oper (m.in. Maria Statkowskiego, FlisVerbum nobile Moniuszki, Monbar, czyli Flibustierowie Dobrzyńskiego, Zemsta za mur graniczny Noskowskiego).

W 2015 dyrektorem artystycznym orkiestry został Michał Klauza, który kontynuuje tradycję wykonawstwa muzyki polskiej jako głównego nurtu działalności.

Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie ma w swoim bogatym dorobku dyskograficznym wiele nagrań z muzyką symfoniczną i operową. W 2009 dla uczczenia 100. rocznicy urodzin i 40. rocznicy śmierci Grażyny Bacewicz utrwaliła trzy koncerty skrzypcowe kompozytorki (IIII VII / Joanna Kurkowicz – skrzypce, Łukasz Borowicz – dyrygent / Chandos) oraz operę radiową Przygoda króla Artura. Radiowe rejestracje utworów Andrzeja Panufnika pod dyrekcją Łukasza Borowicza, wydane na czterech płytach, w styczniu 2015 zdobyły International Classical Music Award (ICMA).

Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie wykonuje również muzykę rozrywkową i filmową, m.in. od kilkudziesięciu lat bierze udział w Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu.

Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie jest obecnie jedynym zespołem artystycznym w strukturze narodowego nadawcy radiowego – Polskiego Radia S.A.

[2019]