W roku 1789 Mozart udał się do Berlina w nadziei na kompozytorskie zamówienia od muzykalnego króla Prus, Fryderyka Wilhelma II i jego dworu. Ku swemu rozczarowaniu uzyskał jedynie zamówienie (lub tylko jego sugestię) na cykl sześciu kwartetów smyczkowych. W kolejnych miesiącach realizował to przedsięwzięcie, nie zdołał jednak dokończyć całego cyklu – po skomponowaniu trzech kwartetów odłożył pracę, poświęcając się innym zadaniom. Oficyna Artarii, wydawca kwartetów, które okazały się ostatnimi w dorobku autora, nadała im przydomek Concertante z uwagi na miejscami eksponowaną partię wiolonczeli – królewski adresat dedykacji grywał bowiem na tym instrumencie. Pierwszy z utworów grupy, Kwartet D‑dur KV 575, podobnie jak pozostałe wyróżnia się pogodą i eufonią. Zbliża się dzięki temu do pierwotnych założeń gatunku, służącego wyszukanej rozrywce muzyków-amatorów z mieszczańskich lub arystokratycznych kręgów.
Kameralistyka zajmuje dość skromne ilościowo, ale znaczące miejsce w spuściźnie Béli Bartóka. V Kwartet smyczkowy powstał na zamówienie amerykańskiej pianistki i melomanki Elizabeth Sprague Coolidge, której został dedykowany. Swą premierę miał w Waszyngtonie w 1935 roku. Cechą szczególną dzieła jest jego konsekwentna symetria, obejmująca różne aspekty – architektoniczne i tonalne, i podkreślająca predylekcję autora do form „łukowych”. Jej zewnętrznym wyrazem jest pięcioczęściowy układ dzieła, zamiast znaczenie częstszego czteroczęściowego, z żywymi odcinkami skrajnymi i środkowym scherzem, oraz wolną i umiarkowaną częścią drugą i czwartą (w charakterystycznym dla autora niespokojnym, onirycznym stylu „nokturnowym”). Przykładem etnograficznej pasji Bartóka, kompetentnego badacza folkloru Węgier i Bałkanów jest charakterystyczny rys Scherza określonego jako alla bulgarese, co przejawia się w zastosowaniu nieregularnego rytmu typowego dla tradycyjnej muzyki regionu, zwanej aksak.
Gdy Maurice Ravel wiosną 1903 roku kończył swój jedyny kwartet smyczkowy, był twórcą młodym (miał 28 lat), ale już uznanym, zarazem wciąż poszukującym własnej drogi. Podziwiał Claude’a Debussy’ego i nie ukrywał, że natchnieniem dla jego Kwartetu było analogiczne dzieło starszego o trzynaście lat kolegi. Potraktował jednak gatunkową koncepcję odmiennie, nadając architektonice swego Kwartetu klasycyzujące rysy i łącząc je z wyrafinowanym brzmieniem oraz subtelną harmoniką. Nowatorski Kwartet Ravela w chwili premiery w 1904 roku wzbudził kontrowersje wśród konserwatywnej publiczności i krytyki. Okazał się dziełem wskazującym nowe drogi rozwoju kameralistyki, silniej uwrażliwionej na subtelne barwy, poszukiwanie nowych faktur, typów artykulacji i współbrzmień.
Jerusalem Quartet
„Pasja, precyzja, ciepło i doskonałe połączenie – to znaki rozpoznawcze znakomitego izraelskiego kwartetu smyczkowego” – tak o Jerusalem Quartet pisał „New York Times”.
Od momentu założenia w 1993 roku, a następnie debiutu w 1996 roku, zespół czterech izraelskich artystów nieustannie rozwija się i doskonali swe umiejętności. Jego rozległy repertuar, a także głębia ekspresji sprawiają, że kontynuuje tradycję wykonawstwa kwartetów smyczkowych w unikatowy sposób. Ciepłe, pełne brzmienie oraz równowaga między wysokimi i niskimi rejestrami – to wyróżniki stylu zespołu. Takie podejście pozwala zachować właściwą relację między indywidualnym wyrazem a przejrzystą i pełną szacunku prezentacją zamysłu kompozytorskiego. Wynika z niego również motywacja i stałe dążenie do doskonalenia interpretacji repertuaru klasycznego oraz poznawania dzieł innych epok.
Jerusalem Quartet jest częstym gościem słynnych sal koncertowych na całym świecie. Dwa razy w roku muzycy występują w Ameryce Północnej, m.in. w Nowym Jorku, Chicago, Los Angeles, Filadelfii, Waszyngtonie, Cleveland, a także na Ravinia Festival (stan Illinois). W Europie zespół jest entuzjastycznie przyjmowany we wszystkich prestiżowych salach oraz na festiwalach w Salzburgu, Verbier, Rheingau, Szlezwiku-Holsztynie, Schwarzenbergu (Schubertiada) i innych.
Kwartet związany jest wyłącznym kontraktem nagraniowym z wytwórnią Harmonia Mundi. Niektóre z jego płyt otrzymały takie nagrody, jak Diapason d’Or czy BBC Music Magazine w kategorii muzyki kameralnej (kwartety smyczkowe Joseepha Haydna, Śmierć i dziewczyna Schuberta). W 2018 roku zespół wydał dwa albumy: Kwartet smyczkowy op. 97 i Sekstet op. 48 Antonína Dvořáka, a także długo wyczekiwaną płytę ze znanymi kwartetami Maurice’a Ravela i Claude’a Debussy’ego. Wiosną 2019 roku zespół zarejestrował płytę z muzyką żydowską Europy Środkowej z okresu międzywojnia. Śpiewane w języku jidysz warszawskie piosenki kabaretowe z lat dwudziestych XX wieku (w opracowaniu Leonida Desyatnikova) Jerusalem Quartet utrwalił z izraelską sopranistką Hilą Baggio. Na płycie znalazło się również Pięć utworów Erwina Schulhoffa z 1924 roku i II Kwartet smyczkowy op. 26 Ericha Wolfganga Korngolda z roku 1937. W 2020 roku zespół wydał dwuczęściowy album ze wszystkimi kwartetami Béli Bartóka; oba krążki spotkały się z uznaniem krytyki.
Od 2019 roku Jerusalem Quartet wraz z Hilą Baggio przemierza całą Europę, prezentując projekt „Kabaret jidysz”. Muzycy wykonują również Oktet George’a Enescu wspólnie z Novus String Quartet (występy m.in. w Amsterdamie i Schwarzenbergu), a także Sekstet smyczkowy Dvořáka z Garym Hoffmanem i Miguelem da Silvą w ramach String Quartet Biennale w Paryżu i Lizbonie. Wśród innych ważniejszych wydarzeń sezonu 2021/2022 wymienić należy udział w cyklu koncertów Beethovenowskich w Wigmore Hall (marzec 2022), tournée po Stanach Zjednoczonych (listopad 2021, wiosna 2022) i po Azji (czerwiec 2022), a także kolejne zaproszenie do Tonhalle w Zurychu, Concertgebouw w Amsterdamie, hamburskiej Elbphilharmonie oraz Schwetzinger SWR Festspiele.