Koncert nadzwyczajny Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert nadzwyczajny
Jakub Józef Orliński, fot. Jiyang Chen

Na początku swojej kariery Christoph Willibald Gluck chętnie korzystał z konwencjonalnych tekstów najsławniejszego librecisty epoki, Pietra Metastiasia. Przełomem okazało się spotkanie z Ranierim de’Calzabigim (początkowo jednym z epigonów, później zaś – krytyków idiomu metastazjańskiego). Ów Włoch, długo działający w Paryżu i zafascynowany nowymi oświeceniowymi prądami, uważał styl obrosłej konwencjami dramma per musica za nienaturalny, nieoddający prawdziwej ekspresji uczuć. Za nieracjonalne uznawał mechaniczne powtórzenia da capo, krytykował pustą wirtuozerię ówczesnych gwiazd sceny. Pierwszym owocem ich operowej współpracy (po balecie Don Juan, 1761) była opera Orfeo ed Euridice wystawiona w wiedeńskim Burgtheater w 1762. Dzieło to dołączyło do długiego szeregu wspaniałych umuzycznień mitu orfickiego, obecnego w operze od samego jej florenckiego zarania na przełomie XVI i XVII wieku. W rolę Orfeusza wcielił się sławny kastrat Gaetano Guadagni, pierwszą zaś Eurydyką była Lucia Clavereau. Orfeo ed Euridice była formą tzw. azione teatrale, prezentowaną z założenia kameralnie, w skromnej inscenizacji, przeznaczoną raczej do prywatnych wykonań. Innowacje Glucka i jego librecisty wyrażały się w przełamaniu dominacji arii da capo na rzecz struktur stroficznych i rondowych, preferowaniu sylabicznej deklamacji tekstu, rezygnacji z recytatywu secco na rzecz ekspresyjnego accompagnato, ponadto w swobodnych, dalekich od schematyzmu następstwach różnych form muzycznej narracji, koncypowanych integralnymi scenami, nie zaś rozwijanych wokół statycznych arii. Dzieło wiele zawdzięcza stylowi francuskiemu, toteż łatwa i naturalna okazała się jego poszerzona (zwłaszcza o sceny baletowe) francuska adaptacja, która zachwyciła paryżan w roku 1774 i cieszyła się odtąd także wielką popularnością, z czasem nawet większą niż wariant pierwotny.

 

Piotr Maculewicz

Na koncert zaprasza Fundacja PZU - Partner Filharmonii Narodowej
Zamknij

Jakub Józef Orliński

Jeden z najbardziej energicznych wykonawców na międzynarodowej scenie muzyki klasycznej, od wielu lat podbija serca publiczności na całym świecie. Brytyjski muzykolog Roger Parker napisał o nim w miesięczniku „Opera”: „to prawdziwy kontratenor, jeden z najlepszych, jakich słyszałem na scenie operowej (czy jakiejkolwiek innej)”.

Jakub Józef Orliński związany jest z wyłącznym kontraktem nagraniowym z prestiżową wytwórnią Warner Classics & Erato. Jego albumy cieszą się uznaniem zarówno wśród słuchaczy, jak i krytyków, zdobywając liczne nagrody i wyróżnienia. Jego pierwsza solowa płyta Anima Sacra (2018) otrzymała prestiżową nagrodę Opus Klassik i nominację do nagrody Fryderyk 2019 w kategorii: Najlepszy album polski za granicą. Koncerty i recitale artysty przyciągnęły nowych miłośników opery w całej Europie i Stanach Zjednoczonych, a jego wykonanie na żywo Vedro con mio diletto Antonia Vivaldiego podczas festiwalu w Aix-en-Provence w 2017 roku zebrało ponad cztery miliony wyświetleń online.

Ma na koncie występy telewizyjne, m.in. Concert de Paris na Wieży Eiffla, Rebâtir Notre Dame de Paris (oba z Orchestre National de France), Les Victoires de la Musique Classique (Orchestre de l’Opéra National de Lyon) transmitowane dla milionów widzów na całym świecie. Drugą płytę Facce d'amore (2019) z barokowymi ariami prezentował podczas tournée po Europie z zespołem Il Pomo d’Oro. W ubiegłym roku czasopisma „The New Yorker” i polski miesięcznik „Vogue” poświeciły mu specjalne artykuły.

Artysta wziął również udział w nagraniu opery Agrippina Georga Friedricha Händla, zarejestrowanej z Joyce DiDonato w roli głównej oraz z zespołem Il Pomo d’Oro pod dyrekcją Maxima Emelyanycheva (Warner, 2020), a także uczestniczył w rejestracji płyty Luigi Rossi z zespołem Christiny Pluhar L’Arpeggiata (Warner, 2012).

W najbliższym czasie artysta zaplanował koncerty z orkiestrą Il Giardino d’Amore nie tylko w Polsce i Europie, ale równiez na całym świecie.

W wolnym czasie tańczy w różnych stylach, m.in. breakdance, zdobywając liczne nagrody, m.in. Red Bull BC One Poland Cypher (IV nagroda), Stylish Strike – Top Rock Contest (II nagroda) oraz The Style Control (II nagroda).

Absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie Anny Radziejewskiej, prestiżowego programu dla młodych artystów: Akademia Operowa Teatru Wielkiego – Opery Narodowej prowadzonej przez Matthiasa Rexrotha i Eytana Pessena oraz Juilliard School, gdzie zdobył Graduate Diploma pod kierunkiem Edith Wiens.

 

[2023]