Koncert symfoniczny - 150. rocznica śmierci Stanisława Moniuszki Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert symfoniczny - 150. rocznica śmierci Stanisława Moniuszki
Przemysław Neumann, fot. DG Art Projects

W latach 30. XIX wieku sensację wzbudziło wydanie książki Teodora Narbutta Dzieje starożytne narodu litewskiego, w której autor zebrał wiele ludowych podań i mitów, przekazywanych dotąd tylko ustnie. Jakkolwiek krytykowano niekiedy historyczną i filologiczną rzetelność, tej skądinąd wielce zasłużonej postaci, to jego publikacja okazała się bardzo inspirująca, m.in. dla Ignacego Józefa Kraszewskiego, który poetycko rozwinął niektóre opowieści m.in. w swym zapomnianym dziś poemacie Anafielas. Epizod z jego pierwszej części, Witoloraudy wspomina historię Nijoły, która pragnie pocieszyć swą matkę Krumine, patronkę dobrych plonów z pomocą kwiatu szczęścia; w trakcie jego poszukiwań zostaje zwabiona przez wodne boginki Wundyny i porwana przez bóstwo śmierci – Poklusa. Dzieło zaprezentowano w Wilnie z wielkim powodzeniem w roku 1852, cztery lata później także w Petersburgu (jako Les Ondines) po czym popadło w zapomnienie aż po wiek XXI, kiedy to pod batutą Łukasza Borowicza dokonano jego pierwszej fonograficznej rejestracji (wraz z kantatą Milda). Długo zapomniana pozostawała także urocza kantatowa wersja ballady Mickiewicza Pani Twardowska, jedno z późnych dzieł (oraz ze stosunkowo licznych pióra Moniuszki do słów wieszcza) tworzonych mniej więcej współcześnie z ostatnią ukończoną operą, Parią.

Zainteresowany muzyką programową Mieczysław Karłowicz pojmował ją raczej w kategoriach psychologicznych i symbolicznych, nie czysto ilustracyjnych. Jego młodzieńcza Symfonia Odrodzenie odpowiada klasyczno-romantycznym ramom czteroczęściowego cyklu, a jego ideową podstawą jest obszerny, autorski program w „młodopolskim” stylu. Mowa w nim o „ponurym, złowrogim śpiewie” i powolnym przebudzeniu pogrążonej w letargu duszy (cz. I), kontemplacji świata opromienionego słońcem (cz. II), pokusach błahych uciech na jakie wystawiona jest dusza (cz. III) i wreszcie – tytułowym odrodzeniu człowieczego ducha, na zew „wiekuistego hasła”. W tej kompozycji wykrystalizował się w pełni indywidualny styl Karłowicza, choć on sam, zawsze niezadowolony z własnych dokonań i nie przeznaczył symfonii do druku.

Zamknij

Przemysław Neumann

Dyrektor Filharmonii Opolskiej. Absolwent Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu na kierunku dyrygentura symfoniczno-operowa w klasie Jerzego Salwarowskiego.

Jest laureatem I nagrody w Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Ludomira Różyckiego w Gliwicach w 1999 roku. W 2002 roku w III Przeglądzie Młodych Dyrygentów w Białymstoku zajął III miejsce. Jako dyrygent prowadził orkiestry m.in. Filharmonii Narodowej, Opery i Filharmonii Podlaskiej, Filharmonii Częstochowskiej, Gorzowskiej, Kaliskiej, Koszalińskiej, Krakowskiej, Lubelskiej, Poznańskiej, Szczecińskiej, Zielonogórskiej, Śląskiej w Katowicach, Dolnośląskiej w Jeleniej Górze, Świętokrzyskiej w Kielcach, a także Sinfonię Iuventus, Orkiestrę Polskiego Radia w Warszawie oraz Toruńską Orkiestrę Symfoniczną.

Już podczas studiów nawiązał współpracę z poznańskim Teatrem Muzycznym; do roku 2013 był jego dyrygentem i kierownikiem orkiestry. Przez dziewięć sezonów artystycznych przygotował kilka premier oraz poprowadził kilkaset spektakli i koncertów. Współpracował również z Teatrem Wielkim w Poznaniu oraz Gliwickim Teatrem Muzycznym.Po obronie doktoratu w 2009 roku podjął pracę naukową w katedrze dyrygentury Akademii Muzycznej w Poznaniu. W 2017 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 2019 roku został profesorem macierzystej uczelni oraz kierownikiem Katedry Dyrygentury Symfoniczno-Operowej.

W 2015 roku został dyrektorem Filharmonii Opolskiej im. Józefa Elsnera. W tym czasie artysta rozpoczął intensywną pracę nad przywracaniem do repertuaru koncertowego polskiej, niesłusznie zapomnianej muzyki. Jej owocem jest cykl koncertów Polska Muzyka Zapomniana, prezentujący głównie utwory skomponowane w czasie zaborów oraz seria wydawnicza o tym samym tytule. Partytury wraz z głosami orkiestrowymi dzieł takich twórców, jak Karol Kurpiński, Franciszek Lessel, Witold Maliszewski, Feliks Nowowiejski czy Zygmunt Noskowski powstały we współpracy z powołaną w 2016 roku fundacją Dla Kultury, w której Przemysław Neumann pełni funkcję prezesa. Wraz z Orkiestrą Filharmonii Opolskiej dokonał również nagrań płytowych dorobku polskich kompozytorów (Nowowiejski, Maliszewski) dla wytwórni DUX.

 

[2022]