Program koncertu zabierze słuchaczy w muzyczną podróż, głównie po krainach imaginacyjnego, baśniowego Orientu, jego stereotypów i literackich toposów. Twórczości Camille’a Saint-Saënsa wielu krytyków czyniło zarzut „eklektyzmu” (na tle modernistycznych poszukiwań jego epoki), zachwycała ona zarazem brzmieniową urodą, bogactwem inwencji melodycznej, świetnym wyczuciem proporcji, barwną orkiestracją. Dzieła francuskiego neoromantyka mają w sobie coś równie pociągającego, jak warsztatowo doskonałe płótna akademickich malarzy XIX stulecia, pełne kunsztownie upozowanych postaci z mitów i historii. II Koncert fortepianowy g-moll przyćmił popularnością pozostałe dzieła kompozytora tego gatunku, tymczasem także V Koncert F-dur „Egipski” jawi się jako utwór wyjątkowy i warty przypomnienia. Powstał podczas zimowych wakacji spędzanych w Luksorze – stąd podtytuł, lecz sam twórca wspominał, że koncert jest raczej symbolem wielkiej „podróży morskiej” i przywołuje echa nie tylko muzyki egipskiej, nubijskiej i bliskowschodniej, ale także iberyjskiej, a nawet... jawajskiej!
Suita Szeherezada Nikołaja Rimskiego-Korsakowa jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej sugestywnych dzieł symfonicznych końca XIX wieku. Inspirowana Księgą tysiąca i jednej nocy nie opowiada historii dosłownie, lecz buduje ciąg barwnych, orientalizujących obrazów: od morskich podróży Sindbada, przez nastrojowe sceny pałacowe po radosny gwar świętującej, wschodniej ulicy. Kompozytor osiąga te efekty dzięki mistrzowskiej orkiestracji – pełnej blasku, kontrastów i wyrafinowanych zestawień barw instrumentalnych. Szczególną rolę odgrywa solowa partia skrzypiec, symbolizująca samą Szeherezadę, snującą swe tajemnicze i zmysłowe opowieści. Egzotyczne skale, taneczne rytmy i sugestywne ilustracje dźwiękowe sprawiają, że utwór niezmiennie fascynuje publiczność i służy za emblemat najwyższego kunsztu operowania orkiestrą.
Piotr Maculewicz
