Koncert symfoniczny. Pamięci Maestro Kazimierza Korda w 1. rocznicę śmierci Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert symfoniczny. Pamięci Maestro Kazimierza Korda w 1. rocznicę śmierci
Augustin Hadelich, fot. Suxiao Yang

 

I Koncert skrzypcowy Karola Szymanowskiego powstawał w kresowym Zarudziu, w czasie I wojny światowej. Był to moment, gdy kompozytor miał w pamięci swe zachwyty nad urodą śródziemnomorskiego pejzażu i wspaniałością włoskiej kultury, teraz zaś pozostawał otoczony przez dziejowe burze, które wkrótce unicestwić miały idylliczny świat jego młodości. Kompozycje z tego czasu są wyrazem swoistego eskapizmu ku rejonom wysublimowanej muzycznej zmysłowości: „...jestem bardzo kontent z całości – znów różne nowe nutki – a zarazem trochę powrotu do starego. Całość strasznie fantastyczna i nieoczekiwana”, relacjonował kompozytor w liście do Stefana Spiessa. Genialny koncert stanowi twórcze apogeum tego okresu i wciąż budzi podziw oryginalnością formy i faktury, subtelnością brzmienia, niezwykłą, oniryczną aurą.

Rok 1901 był w życiu Gustava Mahlera szczególny – charyzmatyczny dyrygent oraz kompozytor, mający zarówno oddanych wielbicieli, jak i zagorzałych krytyków, był u szczytu aktywności jako dyrektor Opery Wiedeńskiej. Ogromne napięcie i przepracowanie doprowadziły do zdrowotnego kryzysu, po którym Mahler wypoczywał latem w willi nad malowniczym Wörthersee w Karyntii. Refleksje wrażliwego człowieka, który otarł się o śmierć, musiały znaleźć odzwierciedlenie w jego twórczości – wtedy właśnie powstawały dwa wstrząsające dzieła: Kindertotenlieder oraz pierwsze fragmenty Piątej Symfonii, rozpoczętej pełnym tragizmu i patosu żałobnym marszem. Trzecim ogniwem tego potężnego dzieła jest Adagietto przeznaczone tylko na zespół smyczkowy i harfę. Stosunkowo krótka część urzeka nastrojem błogości, seraficznego spokoju, eufonii, a zarazem pulsuje emocjami, zbliżając się w swych muzycznych gestach do deklamacyjnego ariosa. Ten zdumiewający i zachwycający utwór stał się też symfoniczną miniaturą, chętnie wykonywaną osobno. Willem Mengelberg wspominał, że ten epizod stanowił echo miłości, którą w przełomowym roku 1901 Mahler obdarzył swą przyszłą żonę, Almę Schindler. Popularność Adagietta wzrosła jeszcze po wykorzystaniu go w sławnym filmie Viscontiego Śmierć w Wenecji (1971).

Na koncert zaprasza PKO Bank Polski - Strategiczny Mecenas Roku Filharmonii Narodowej
Zamknij

Andrzej Boreyko

Wybitna osobowość dyrygencka, artysta cieszący się wielkim uznaniem na całym świecie, zarówno wśród muzyków, publiczności, jak i krytyków muzycznych.
Absolwent dwóch wydziałów – dyrygentury chóralnej oraz operowo-symfonicznej Konserwatorium Petersburskiego im. Rimskiego-Korsakowa, z najwyższą oceną summa cum laude – rozpoczął swą pracę dyrygencką w Rosji (Uljanowsk i Jekaterynburg). Po kilku latach spędzonych na stanowisku Dyrektora Artystycznego Filharmonii Poznańskiej (w mieście, w którym spędził dzieciństwo) objął funkcję pierwszego Dyrygenta i Dyrektora Artystycznego Jenaer Philharmonie w Niemczech. Od tego momentu zaczęła się jego błyskotliwa kariera światowa. Kierował tą filharmonią w latach 1998-2003, a obecnie posiada tytuł Honorowego Dyrygenta zespołu. W dowód uznania otrzymywał przez 3 kolejne sezony nagrodę Deutscher Musikverleger-Verband (po raz pierwszy w historii tej instytucji), przyznawaną mu za innowacyjność oraz niezwykłe walory programów koncertowych.
Stanowisko dyrektora muzycznego zajmował później kolejno w orkiestrach: Winnipeg Symphony Orchestra (2001-2006), Hamburger Symphoniker (2004-2008), Berner Symphonieorchester (2004 2010), Düsseldorfer Symphoniker (2009-2014). Jednocześnie pełnił obowiązki pierwszego gościnnego dyrygenta w Vancouver Symphony Orchestra (2000-2003), Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR (obecnie SWR Symphonieorchester) oraz w Orquesta Sinfonica de Euskadi w San Sebastian (2009-2017).
Od września 2012 do czerwca 2017 roku Andrzej Boreyko był dyrektorem muzycznym Orchestre National de Belgique. Pod jego kierownictwem zespół rozwinął swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą harmonijnie łącząc w koncertach tradycyjny repertuar z nowatorskimi, różnorodnymi programami, obejmującymi również nowe kompozycje zamawiane u twórców na całym świecie (m.in. u gruzińskiego kompozytora Gii Kanczelego, pochodzącego z Turcji Fazıla Saya czy Belgów – Victora Kissine’a i Benoît Merniera). 
We wrześniu 2014 roku objął stanowisko dyrektora muzycznego Naples Philharmonic na Florydzie. Od tego momentu orkiestra rozwijała swoją działalność z niezwykłą intensywnością, wykonując specjalne zamówienia kompozytorskie oraz zapraszając znakomitych artystów o najwyższej renomie.
Jednocześnie, w centrum uwagi stało podnoszenie poziomu artystycznego zespołu. Andrzej Boreyko potrafił znaleźć idealną równowagę w łączeniu tradycyjnego repertuaru z nowatorskimi dziełami o wysokiej wartości. Artysta był także dyrektorem odbywającego się w BOZAR w Brukseli festiwalu poświęconego w kolejnych edycjach innym kompozytorom.
Jest regularnie zapraszany do współpracy z wieloma wybitnymi orkiestrami. W Ameryce Północnej poprowadził New York Philharmonic, Los Angeles Philharmonic, a także orkiestry symfoniczne w Cleveland, Filadelfii, Montrealu, Detroit, Chicago, Bostonie, San Francisco, Baltimore, Pittsburghu, Toronto. Występował na festiwalach Ravinia i w Aspen z Chicago Symphony Orchestra. Jego sukcesy artystyczne i wyjątkowe podejście do tworzenia programów koncertowych zostało uwieńczone zaproszeniem do współpracy z National Arts Centre w Ottawie, a także z San Francisco Symphony, Indianapolis Symphony Orchestra oraz z orkiestrami w Cincinnati i Houston, gdzie występuje regularnie jako dyrygent gościnny.
W Europie współpracował z takimi uznanymi zespołami jak Berliner Philharmoniker, Deutsches Symphonie-Orchester z Berlina, Münchner Philharmoniker, Staatskapelle Dresden, lipską Gewandhausorchester, Wiener Symphoniker, Filarmonica della Scala, Royal Concertgebouw Orchestra Amsterdam, Orchestre de Paris, Tonhalle-Orchester Zürich, London Symphony Orchestra, Philharmonia Orchestra i Rotterdams Philharmonisch Orkest. Wystąpił także z Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Konzerthausorchester Berlin, Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Goteborg Symphony Orchestra, Bamberger Symphoniker, Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino, Orchestre Philharmonique de Radio France oraz Nederlands Philharmonisch Orkest. W krajach Azji dyrygował takimi orkiestrami jak NHK Symphony Orchestra w Tokio, Seoul Philharmonic Orchestra oraz Hong Kong Philharmonic Orchestra. W Australii artysta poprowadził Sydney Symphony Orchestra, Melbourne Symphony oraz orkiestry w Adelaide, Hobart, Brisbane oraz Perth.
Andrzej Boreyko dyryguje chętnie wielkimi dziełami repertuaru symfonicznego, ale również często sięga do mniej znanych kompozycji. Z dużym uznaniem spotkało się jedno z najbardziej oczekiwanych wydarzeń muzycznych sezonu 2014/15 w Stanach Zjednoczonych – pierwsze amerykańskie wykonanie IV Symfonii Henryka Mikołaja Góreckiego z udziałem Los Angeles Philharmonic pod jego batutą. Poprowadził również światowe prawykonanie tego dzieła z London Philharmonic Orchestra (kwiecień 2014) oraz pierwsze nagranie tej kompozycji (Nonesuch Records). Wykonał także z orkiestrą z Cincinnati odnaleziony niedawno utwór Igora Strawińskiego – Funeral Song, dyrygował premierą II Symfonii napisanej przez Victorię Borisową Ollas, a także Requiem for Larissa Valentina Silvestrova, a podczas ostatniej edycji festiwalu Praska Wiosna zaprezentował Kantatę Dido Jana Novaka.
Artysta ma na swoim koncie dyskografię, zawierającą cenne nagrania wykonane z ówczesną Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR, której był pierwszym dyrygentem gościnnym. Do nich zaliczyć należy Lamentate Arvo Pärta, VI Symfonię Valentina Silvestrova (ECM Records), a także światową premierę fonograficzną oryginalnej wersji suity Dmitrija Szostakowicza z opery Lady Makbet mceńskiego powiatu (Hanssler Classic). Z Düsseldorfer Symphoniker artysta utrwalił symfonię Manfred Piotra Czajkowskiego, a z Los Angeles Philharmonic – Łańcuch II Witolda Lutosławskiego (Yarlung Records). Monumentalny projekt nagraniowy obejmujący komplet symfonii Szostakowicza rozpoczęty wcześniej z Radio-Sinfonieorchester Stuttgart des SWR (zarejestrował już I, IV, V, VI, VIII, IX oraz XV symfonię tegoż kompozytora) będzie kontynuowany m.in. z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Narodowej. W 2020 roku został powołany na stanowisko jednego z trzech kuratorów wydawnictwa i fundacji Belaieff. 

 

[2020]