Koncert symfoniczny - ODWOŁANY Filharmonia Narodowa

Przejdź do treści
Koncert symfoniczny - ODWOŁANY
Thomas Dausgaard, fot. Thomas Grøndahl

Z przykrością informujemy, że z powodu choroby artystów biorących udział w koncertach symfonicznych 3 i 4 grudnia, koncerty te zostają odwołane.

Bilety zakupione w kasach Filharmonii można zwrócić na miejscu, w godzinach pracy kas.
Jeśli dokonali Państwo zakupu poprzez bilety24 - serwis skontaktuje się z Państwem z informacją o możliwości zwrotu.
 

 

Tchnący spokojem i eufonią graduał Locus iste zabrzmiał po raz pierwszy w październiku 1869 roku dla uczczenia konsekracji Votivkapelle, jednego z pierwszych ukończonych segmentów neogotyckiej Nowej Katedry w Linzu. Kompozytor w tym czasie rozpoczął już wiedeński etap swej kariery, ale chętnie przyjął zaproszenie od społeczności, w której pamiętano go i ceniono.

Według wielu komentatorów to właśnie w Trzeciej narodził się Bruckner taki, jakim go zapamiętano – autor nowej koncepcji monumentalnej symfonii, konstruowanej częściowo zgodnie z tradycją gatunku, ale też traktującą ją ekstensywnie. Rozległe grupy tematyczne, ich przetwarzanie na zasadzie organowej improwizacji, silne kontrasty, patos, masywne brzmienia grup instrumentów dętych – te wszystkie znaki rozpoznawcze powracać miały w kolejnych symfoniach, mimo że przyjęcie tej omawianej było zrazu fatalne. Prawykonanie pierwszej wersji z 1873 roku odrzucono po kilku próbach, prezentacja przerobionej po raz kolejny wersji z 1877 roku stała się katastrofą; istnieje jeszcze trzecia, główna wersja, z 1890 roku, zmieniana pod wpływem sugestii dyrygentów, braci Schalków. Koncert przypomni pierwotną postać dzieła wydaną na podstawie rękopisu, który Bruckner podarował Wagnerowi, dedykując mu swą symfonię.

Szymanowski w wywiadzie udzielonym Mateuszowi Glińskiemu („Muzyka” 1926) tak mówił o genezie Stabat Mater: „Na postanowienie moje napisania utworu religijnego wpłynął cały szereg pobudek, od wewnętrznych osobistych przeżyć począwszy aż do zewnętrznych okoliczności życiowych, które sprawiły, że ostatniej zimy, odłożywszy chwilowo na bok inne, zaczęte już »świeckie dzieła«, poświęciłem się wyłącznie Stabat Mater”. Wśród „okoliczności zewnętrznych” znalazło się bolesne doświadczenie tragicznej śmierci siostrzenicy autora, Alusi Bartoszewiczówny, ale o kompozycji religijnej nawiązującej do wątków ludowych autor myślał już wcześniej. Sięgnął po słowa hymnu Stabat Mater zainspirowany i zachwycony przekładem Józefa Jankowskiego, tworząc jedno ze swych najdoskonalszych, najgłębiej przeżytych dzieł, łączących nowatorskie elementy języka muzycznego z bardzo subtelnie użytymi archaizacjami oraz odwołaniami do muzyki tradycyjnej.

Zamknij

Orkiestra Filharmonii Narodowej

Pierwszy koncert w wykonaniu Filharmonii Warszawskiej odbył się 5 listopada 1901 roku w nowo wybudowanym gmachu. Orkiestrą dyrygował współzałożyciel Filharmonii, jej pierwszy dyrektor muzyczny i dyrygent – Emil Młynarski, a jako solista wystąpił Ignacy Jan Paderewski, mąż stanu, kompozytor i pianista, znajdujący się wówczas u szczytu światowej kariery, jeden z fundatorów Filharmonii. Wykonał on swój Koncert fortepianowy a-moll oraz utwory solowe Fryderyka Chopina. Program koncertu zawierał ponadto dzieła Moniuszki, Żeleńskiego, Noskowskiego i Stojowskiego.

Filharmonia Warszawska w krótkim czasie osiągnęła wysoki poziom, przyciągając wybitnych artystów z całego świata. Już przed I wojną światową i w okresie międzywojennym stała się głównym ośrodkiem życia muzycznego w Polsce oraz jedną z najbardziej liczących się instytucji muzycznych w Europie. Wystąpili tutaj niemal wszyscy słynni dyrygenci i soliści tamtych czasów, m.in. Claudio Arrau, Edvard Grieg, Arthur Honegger, Vladimir Horowitz, Bronisław Huberman, Wilhelm Kempff, Otto Klemperer, Siergiej Prokofiew, Siergiej Rachmaninow, Maurice Ravel, Artur Rodziński, Artur Rubinstein, Pablo Sarasate i Richard Strauss.

W pierwszych latach powojennych Filharmonią Warszawską kierowali m.in. Olgierd Straszyński i Andrzej Panufnik. W styczniu 1950 roku dyrektorem i głównym dyrygentem został Witold Rowicki, który podjął się dzieła zorganizowania nowego zespołu. Pomimo trudnych warunków pracy, związanych z brakiem własnej siedziby (koncerty odbywały się m.in. w halach sportowych i teatrach), Orkiestra – dzięki staraniom Rowickiego – stała się czołowym zespołem w Polsce.

21 lutego 1955 roku nastąpiło otwarcie nowego gmachu Filharmonii przy ulicy Jasnej, wzniesionego w miejscu jej wcześniejszej siedziby, zniszczonej nalotami niemieckimi. W tym dniu Filharmonia Warszawska otrzymała miano Filharmonii Narodowej. Nazwa ta podkreślała status najważniejszej instytucji muzycznej w Polsce.

W latach 1955–1958 Orkiestrą kierował Bohdan Wodiczko, wybitny promotor muzyki współczesnej, z którym współpracowali m.in. Arnold Rezler i Stanisław Skrowaczewski. Skład Orkiestry został wówczas zmieniony i powiększony. Ogromne powodzenie, jakim cieszyły się wykonania muzyki XX wieku, przyczyniło się do powstania w Filharmonii Narodowej Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, który z czasem stał się jednym z najważniejszych festiwali tego rodzaju na świecie.

W 1958 roku Witold Rowicki został ponownie mianowany dyrektorem artystycznym i pierwszym dyrygentem Filharmonii. Stanowisko to zajmował do 1977 roku. Jako dyrygenci współpracowali w tym czasie z Filharmonią Stanisław Wisłocki i Andrzej Markowski. W okresie sprawowania funkcji dyrektora przez Rowickiego zagraniczne wyjazdy koncertowe i występy w prestiżowych salach na całym świecie weszły na stałe do harmonogramu artystycznego Orkiestry.

1 lipca 1977 roku dyrektorem artystycznym i dyrygentem Filharmonii Narodowej został Kazimierz Kord, który zajmował to stanowisko do końca roku 2001 – jubileuszu stulecia Filharmonii w Warszawie. W latach 1979–1990 zastępcą dyrektora i dyrygentem Filharmonii Narodowej był Tadeusz Strugała. Kazimierz Kord od początku swojej pracy z Orkiestrą kładł nacisk na wzbogacenie repertuaru, dzięki czemu w programie kolejnych sezonów artystycznych znalazły się nie tylko dzieła symfoniczne, lecz także wielkie formy oratoryjne i operowe oraz wiele utworów muzyki współczesnej. Nowym przedsięwzięciem stał się cykl koncertów „Filharmonia Narodowa prezentuje”, nagrywanych na żywo i utrwalanych na płytach przez Polskie Nagrania; organizowano również koncerty z udziałem dyplomantów Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Kazimierz Kord wraz z Witoldem Lutosławskim byli pomysłodawcami krótkich, kilkudniowych festiwali muzyki współczesnej, którym za punkt wyjścia posłużyła idea spotkania rożnych dyscyplin sztuki. Pierwszy taki festiwal odbył się już po śmierci kompozytora i na jego cześć został nazwany „Forum Lutosławskiego”.

Od 2002 do 2013 roku funkcje dyrektora naczelnego i artystycznego Filharmonii Narodowej pełnił Antoni Wit, który kontynuował linię repertuarową swojego poprzednika, wzbogacając ją o jeszcze większą obecność muzyki polskiej, często wykonywanej przez zagranicznych artystów. Pod jego batutą zespoły Filharmonii Narodowej nagrały ponad 50 płyt, w tym prawie 40 dla wytworni Naxos. Albumy te otrzymały wiele nagród z prestiżową Grammy 2013 na czele, a prezentowały głownie dzieła polskich kompozytorów (Karłowicza, Szymanowskiego, Lutosławskiego, Pendereckiego, Goreckiego i Kilara). Antoni Wit swoją kadencję zakończył występem z Orkiestrą Filharmonii Narodowej (po raz pierwszy w jej historii) na festiwalu BBC Proms w Londynie w sierpniu 2013 roku.

Od sezonu 2013/2014 stanowisko dyrektora artystycznego – odpowiedzialnego za rozwój zespołów, kształtowanie repertuaru i dobór artystów gościnnych – zajmował Jacek Kaspszyk. Historyczny koncert pod jego batutą z udziałem Krystiana Zimermana podczas „Warszawskiej Jesieni” 2013 stał się jedną z kulminacji Roku Lutosławskiego (wykonano Koncert fortepianowy i III Symfonię Kompozytora); Kaspszyk otrzymał wówczas nagrodę Koryfeusz Muzyki Polskiej w kategorii Wydarzenie. Poprowadził również pierwsze w historii Filharmonii koncerty transmitowane przez internet.

Orkiestra pod jego batutą nagrała sześć płyt – dla Warner Classics: z dziełami Wajnberga (2014), Brahmsa i Bacha (orkiestracje Schonberga, 2015), Szymanowskiego (2017) oraz koncertami skrzypcowymi Wieniawskiego i Szostakowicza z solistką Bomsori Kim (2017), album z muzyką polską (Młynarski, Wajnberg, Penderecki, 2018), a dla Deutsche Grammophon z utworami Chopina, w których partie solowe grał Ingolf Wunder (2015). Od sezonu 2019/2020 stanowisko dyrektora artystycznego Filharmonii Narodowej zajmuje Andrzej Boreyko.

Orkiestra Filharmonii Narodowej odbyła niemal 150 tournée na pięciu kontynentach. Występowała we wszystkich najważniejszych salach koncertowych świata, gorąco oklaskiwana przez słuchaczy i chwalona przez krytyków muzycznych za doskonałe, charyzmatyczne wykonania. Zespół uczestniczył również w wielu prestiżowych międzynarodowych festiwalach, m.in. w Wiedniu, Berlinie, Pradze, Bergen, Lucernie, Montreux, Moskwie, Brukseli, Florencji, Bordeaux, Atenach, Nantes (La Folle Journee), Bilbao, Lizbonie i Tokio. Orkiestra Filharmonii Narodowej regularnie bierze udział w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, Międzynarodowym Festiwalu „Chopin i Jego Europa” czy Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Nagrywa dla Polskiego Radia, polskich i zagranicznych wytworni płytowych oraz na potrzeby filmu. Od 2016 roku Filharmonia Narodowa transmituje wybrane koncerty przez internet.

 

[2023]