Wybitny szwedzki pianista o polskich korzeniach, Peter Jablonsky, od lat z wielkim powodzeniem promuje na świecie muzykę polską. W historii zapisał się zwłaszcza prawykonaniem w 1997 roku Koncertu fortepianowego Wojciecha Kilara (utworu, który został mu przez kompozytora zadedykowany). Mając w swoim bogatym repertuarze kompozycje Fryderyka Chopina, Karola Szymanowskiego, Grażyny Bacewicz, Witolda Lutosławskiego i wydobytego nie tak dawno z zapomnienia Andrzeja Czajkowskiego, Jablonsky sięga tym razem po dzieło rzadko grywane, I Koncert fortepianowy e-moll Henryka Melcera-Szczawińskiego (1894). Utwór ten, nagrodzony w 1895 roku na berlińskim konkursie kompozytorskim im. Antona Rubinsteina (na który został zgłoszony jako Concertstück) piętrzy przed wykonawcą ogromne trudności techniczne. Wprowadzenie quasiludowych motywów, a także emanujący siłą i optymizmem majestatyczny monumentalizm nadają Koncertowi wyraźne rysy narodowe, dlatego domniemywać można, że – podobnie jak np. dzieła Henryka Sienkiewicza – napisany został „ku pokrzepieniu serc”. Utwór Melcera – wraz z koncertami Aleksandra Zarzyckiego, Władysława Żeleńskiego, Zygmunta Stojowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego – wydaje się łączyć spuściznę Chopina ze stylem fortepianowym Karola Szymanowskiego. Wykonanie Koncertu fortepianowego Melcera poprzedzi uwertura do opery Giuseppe Verdiego La Forza del destino (1862). W drugiej części koncertu zabrzmi III Symfonia Es-dur „Reńska” op. 97 Roberta Schumanna (1850). To pięcioczęściowe dzieło, zrodzone z zachwytów nad pięknem regionu Nadrenii, posiada podniosły, a zarazem radosny charakter. W muzyce symfonii Schumanna, z uwagi na jej żywiołowy, wręcz euforyczny optymizm, można dopatrywać się pokrewieństwa z retoryką muzyczną Koncertu fortepianowego Melcera.
Grzegorz Zieziula
