Johannes Brahms napisał swą II Symfonię D-dur op. 73 latem 1877 roku nad malowniczym jeziorem Wörthersee w Karyntii, gdzie lubił spędzać wakacje. Krajobraz i atmosfera tego miejsca znalazły odbicie w muzyce: to jedno z najbardziej pogodnych i jasnych dzieł Brahmsa. Komentatorzy chętnie porównywali je z Beethovenowską Symfonią „Pastoralną”, choć sam kompozytor odnosił się do takich skojarzeń z dystansem. Już pierwsze takty – z łagodnym motywem rogów – wprowadzają nastrój ciepłego, nieco nostalgicznego liryzmu. Dalej następuje bardziej skupione Adagio z dramatycznymi epizodami, potem lekkie, taneczne scherzo, a całość wieńczy promienny, pełen energii i kontrastów finał. Prawykonanie w Wiedniu 30 grudnia 1877 roku pod batutą Hansa Richtera przyjęto entuzjastycznie.
Z tego samego okresu pochodzi jedyne dzieło Brahmsa na skrzypce i orkiestrę – Koncert D-dur op. 77. Kompozytor konsultował partię solową z przyjacielem, wybitnym skrzypkiem Josephem Joachimem, który również wykonał utwór podczas premiery 1 stycznia 1879 roku w lipskim Gewandhausie. Niektórzy wirtuozi epoki uważali koncert za zbyt wymagający, a nawet wręcz niewykonalny, inni zarzucali mu nadmierną rolę orkiestry. Z czasem jednak dzieło uznano za jedno z najwspanialszych tego gatunku. Szczególnie pokochano liryczne Adagio, rozpoczęte pięknym solo oboju, oraz brawurowy finał inspirowany żywiołem muzyki węgierskiej, którą Brahms interesował się od młodości. Z pewnością fascynująca okaże się interpretacja tego dzieła przez pochodzącą z Hiszpanii Maríę Dueñas (także kompozytorkę), laureatkę m.in. Konkursu Menuhina. „New York Times” chwalił jej umiejętność „tchnięcia nowego życia w znane utwory”, opisując ją jako „22-letnią skrzypaczkę, która ma coś do powiedzenia – i potrafi to zrobić znakomicie”.
Piotr Maculewicz
