Koncert fortepianowy „Zmartwychwstanie”, inspirowany tragedią ofiar ataków na World Trade Center w Nowym Jorku, Krzysztof Penderecki skomponował w latach 2001–2002. Po wykonaniu dzieła na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień” w 2002 roku część publiczności wyraziła swoje niezadowolenie buczeniem i gwizdami, czego następstwem były długie polemiki prasowe: zarzucano utworowi małą oryginalność i balansowanie na granicy kiczu, Pendereckiego oskarżano o stosowanie szantażu emocjonalnego. Dziś, w niemal 20 lat po prawykonaniu, Koncert fortepianowy „Zmartwychwstanie” należy do najczęściej wykonywanych koncertów Pendereckiego, a kilkudziesięciu pianistów na całym świecie ma go w swoim repertuarze.
Edvard Grieg skomponował Symfonię c-moll w latach 1863–1864, a w roku 1867 umieścił w partyturze dopisek: „nie może być nigdy wykonana”. Dzieło wykonano dopiero w 1980 roku w Moskwie, korzystając z nielegalnie wykonanej kopii partytury; w kolejnym roku miało miejsce uroczyste wykonanie w Bergen. Symfonia jest dość zachowawcza pod względem formy i języka muzycznego, słyszalne są też inspiracje twórczością wielkich poprzedników, szczególnie Beethovena, Mendelssohna i Schumanna. Można w niej jednak odnaleźć wiele pięknych, oryginalnych tematów, wyrazistą ekspresję, logikę konstrukcji, a przede wszystkim młodzieńczą świeżość i pasję, zapowiadającą późniejsze twórcze dokonania Griega.
[Paweł Markuszewski]
