Piętnaście lat poświęcił Igor Levit na zgłębianie sonat fortepianowych Ludwiga van Beethovena – utworów zajmujących centralne miejsce w artystycznej biografii pianisty. Swój debiut płytowy dla wytwórni Sony Classical rozpoczął od nagrania późnych dzieł mistrza z Bonn. Lata intensywnej pracy zaowocowały wydaniem w 2019 roku kompletu sonat fortepianowych Beethovena. Program koncertu pokazuje jednak, że poszukiwania Levita w tym zakresie pozostają otwarte.
Sonaty Beethovena stanowią kamień milowy w rozwoju muzyki klawiszowej – bywa, że porównuje się je do Nowego Testamentu, zestawiając z Bachem jako reprezentantem Starego. Można w nich widzieć pomost między domowym muzykowaniem a wirtuozowskim repertuarem koncertowym, a zarazem fundament współczesnej pianistyki. W utworach tych Beethoven przyswaja zdobycze poprzedników, testuje granice gatunku i z każdą kolejną sonatą wyznacza nowe horyzonty. Przede wszystkim jednak przekracza znane wcześniej możliwości instrumentu, rzucając tym samym wyzwanie pianistom. Nie bez powodu zwykło się powtarzać, że kompozytor potrafił wydobyć z fortepianu potencjał całej orkiestry symfonicznej. Jego muzyka jest świadectwem nie tylko gwałtownych, wzburzonych emocji, lecz także poruszającej, intymnej liryki i hipnotyzującej, niemal baśniowej narracji.
Igor Levit wybrał cztery sonaty ukazujące różne momenty na drodze twórczej Beethovena: od pierwszej opublikowanej jeszcze u schyłku XVIII stulecia, przez dramatyczny eksperyment op. 31 nr 2, po lekkość późniejszej Sonaty G-dur op. 79 i monumentalny rozmach Sonaty „Waldsteinowskiej”.
Bartłomiej Gembicki